Ineens heb je een enge, duistere gedachte die je nooit zou willen uitvoeren. Dit noemen we intrusieve gedachten. In dit artikel leggen we je uit wat deze gedachten betekenen én wat je vooral wél en niet moet doen om hier vanaf te komen.
Laten we eens kijken.
Wat zijn intrusieve gedachten?
Intrusieve gedachten zijn vreemde, enge en soms duistere gedachten die vaak vanuit het niets in je opkomen. Ze zijn altijd erg ongewenst en kunnen zorgen voor heel veel angst. Je wil ze écht niet gaan uitvoeren en je wil totaal niet dat het gebeurt, en toch komen ze in je op. Vaak twijfel je of je deze gedachten iets zeggen over jezelf. Of dat er misschien een verlangen in jezelf aan het groeien is.
Het is heel normaal om van die gedachten te schrikken en je hiervoor te schamen, omdat ze vaak over gevaarlijke of rare dingen gaan.
Maar volgens onderzoek betekenen deze gedachten niet wat je denkt dat ze betekenen. Wist je dat deze gedachten eigenlijk bedoeld zijn om ons te beschermen. Wanneer je zo’n gedachte hebt, zie je vaak levendig voor je wat er gebeurt en dat is precies wat je brein wil: je bewust maken van wat er kan gebeuren.
Doordat je die enge gedachten voor je ziet, schrik je ervan en voel je angst. Je brein “roept” deze gedachte dus in de hoop dat het niet gebeurt… niet dat het wél gebeurt.
Voorbeelden van intrusieve gedachten
Volgens WebMD gaan de meestvoorkomende intrusieve gedachten over de volgende onderwerpen:
- Seksueel: Denk aan het verrichten van een seksuele handeling bij iemand anders. Deze gedachten laten je vooral zien wat je dus vooral niet wil op seksueel gebied.
- Geweld: Denk aan iets heel gewelddadigs richting jezelf of anderen. Denk aan iemand slaan, pijn doen of heftiger. Je wil deze gedachten niet eens denken, want je voelt er veel angst voor.
- Negativiteit: Denk aan gedachten die continu hele negatieve dingen over jezelf zeggen.
- Gezondheid: Denk aan gedachten over je eigen gezondheid, ziek zijn of de gezondheid van de mensen waar je van houdt.
- Religieus: Je denkt continu dat wat je denkt en doet niet goed is op basis van je geloof.
- Vernedering: Denk aan gedachten als vloeken in het openbaar, schreeuwen, de controle verliezen of een seksuele handeling uitvoeren in het openbaar.
Deze gedachten beginnen vaak met “Stel dat + ramp”. En doordat je er angst voor voelt, laat dit eigenlijk aan je zien dat je ze vooral niet wil uitvoeren… want anders zou je er geen angst voor voelen. Nooit vergeten!
Is het normaal om intrusieve gedachten te hebben?
Ja, volgens een wereldwijd onderzoek gaf 93% van de deelnemers aan dat ze in een periode van 3 maanden minstens één intrusieve gedachte hadden. Het wordt pas een probleem wanneer deze gedachten je dagelijks leven verstoren of heel veel angst veroorzaken.
Oorzaken van intrusieve gedachten
Wat zijn de oorzaken van intrusieve gedachten? Volgens WebMD kan dit komen door de volgende oorzaken:
- Stress: Wanneer je voor een langere tijd onder stress staat, dan kun je meer last krijgen van intrusieve gedachten. Je gevaarcentrum wordt actiever. Hierdoor vallen intrusies vaker op én komen ze vaker voor doordat je lichaam je wil waarschuwen voor gevaar.
- Bevalling: Na de bevalling is je lichaam erg vermoeid. Zowel mentaal, emotioneel als fysiek ben je vermoeid en kunnen deze gedachten vaker voorkomen.
- Dwanggedachten: iemand die al dwanggedachten heeft, kan vatbaarder zijn voor het ontwikkelen van andere soorten intrusieve gedachten.
- Trauma: traumatische ervaringen kunnen intrusieve gedachten veroorzaken of ook erger maken, doordat je in een korte periode veel stress hebt gekregen door de traumatische ervaring.
Intrusieve gedachten na bevalling?
Een van de dingen die we vooral horen binnen het 7 weken traject Vrijheid van Angst is dat een groot deel van de deelnemers intrusieve gedachten heeft gekregen na de bevalling. Zowel mannen als vrouwen kunnen met intrusieve gedachten worstelen, maar vooral vrouwen die net zijn bevallen zijn vatbaar voor deze gedachten.
Waarom is dat zo? Eigenlijk heel logisch.
Voor 9 maanden heeft je lichaam alles gegeven om een kindje te laten groeien. Een kindje dat 9 maanden in je heeft “gewoond” en heel erg verbonden met je is. Je lichaam is na de bevalling écht vermoeid. Niet alleen fysiek, maar ook emotioneel. Buiten de vermoeidheid is ook je leven compleet veranderd.
Door deze extra stress en vermoeidheid is je gevaarcentrum actiever en kunnen deze intrusieve gedachten blijven plakken. Je had ze altijd al, maar doordat je nu gevoeliger er voor bent, kun je er sneller bang voor worden.
We lopen even op de feiten vooruit, maar in tip #1 vertellen we je dat intrusieve gedachten een spiegel zijn voor wat je vooral wil dat niet gebeurt. Vrouwen hebben na de bevalling vooral intrusies richting hun kindje, omdat ze vooral willen dat hun kindje niets overkomt.
Deze type gedachten + dat ze blijven plakken kan zorgen voor een angst voor deze intrusies, waardoor de intrusies steeds vaker voorkomen en intenser worden. De volgende tips gaan je helpen om ze weer naar de achtergrond te krijgen.
3 tips om intrusieve gedachten te stoppen
De volgende drie tips kunnen je enorm helpen om intrusieve gedachten te overwinnen en meer vertrouwen te krijgen dat je de gedachten niet uitvoert.
Tip #1: Begrijp wat intrusies betekenen
Wat betekenen deze intrusies eigenlijk? En wat zeggen ze over jou als persoon? Misschien ben je enorm bang dat je ooit deze gedachten gaat uitvoeren. Of dat ze “zo sterk worden dat je ze niet meer in bedwang kunt houden.”
Dit horen we héél vaak terug bij deelnemers van Vrijheid van Angst, en dit is volkomen normaal. Maar we willen je heel graag geruststellen.
In Vrijheid van Angst leren deelnemers namelijk hele belangrijke vaardigheden, waardoor ze eindelijk hun intrusieve gedachten kunnen overwinnen. Een van de eerste lessen is begrijpen wat deze gedachten betekenen.
Want weet je wat zo’n intrusie je eigenlijk laat zien?
Ze laten je vooral zien wat je niet wil in het leven. Ze zijn jouw kompas en spiegel voor hoe geweldig en liefdevol persoon je bent. Waarom? Ze beginnen altijd met “stel dat + ramp”. En na de gedachte komt er veel angst vrij en zie je het levendig voor je.
Maar het feit dat je bang bent voor de gedachten, laat alleen maar aan jezelf zien dat je het juist niet wil. Want waarom voel je er anders angst voor? Juist, even iets om over na te denken.
Tip #2: Reageer goed
De tweede vaardigheid die deelnemers van het 7 Weken Programma leren is dat ze gaan leren om goed te reageren op hun gedachten. Hoe jij omgaat met je gedachten, betekent of de gedachten erger of minder erg worden.
Hoe kan dat? Dit komt omdat je gevaarcentrum altijd dingen “zegt en roept” om jou veilig te houden. Het feit dat je hoofd vol zit met intrusieve gedachten, betekent dat je gevaarcentrum deze gedachten roept om je te helpen te voorkomen dat deze gedachten uitkomen.
“Stel dat ik mezelf iets aandoe,” is een gedachten die vaak voorkomt. In plaats van deze gedachten voorbij te laten gaan, ga jij er vol tegenin. Je vecht er tegen. Je wil het niet denken. Je wil het niet voelen en je gaat er urenlang over piekeren.
Wat denkt je gevaarcentrum nu? “Aha! Je vecht zo hard tegen deze gedachte… dat moet vast betekenen dat je écht niet wil dat deze gedachte uitkomt. Ik zal hem vaker roepen én met meer angst!”
Hoe jij omgaat met je gedachten betekent dus of je gedachten terugkomen, of naar de achtergrond keren. Je angst voor de intrusie, houdt de intrusie dus levend. Als jij je angst voor de intrusie overwint, dan overwin je je intrusieve gedachten. En dat leggen we duidelijk uit in deze video:
Tip #3: Download Luisterrust
Deelnemers van het 7 Weken Programma gaan meerdere weken aan de gang om de theorie over het goed reageren te begrijpen. Ze leren dat ze de gedachten meer moeten toelaten en accepteren. Dit betekent dat de gedachte opkomt én ze de angst moeten leren voelen, zonder er tegenin te gaan.
Na het leren van de theorie gaan ze aan de gang met het toepassen in de praktijk en merken ze dat ze steeds beter worden in het goed reageren op de gedachten. En doordat ze hier beter in worden, kunnen de gedachten naar de achtergrond keren.
Een handige app die deelnemers hiervoor gebruiken om het beter toe te passen is Luisterrust. Dit is dé Nederlandse app voor mensen die last hebben van angst, paniek en intrusieve gedachten. Met meer dan 85+ audio’s geeft Luisterrust je altijd een veilig gevoel binnen handbereik.
In Luisterrust vind je verschillende meditaties om deze intrusieve gedachten te overwinnen. Denk aan “Help ik heb een intrusie” of “Intrusieve gedachten overwinnen.”
Download Luisterrust hieronder en probeer het 14 dagen gratis uit. Luister de audio’s op de momenten dat je last hebt van een intrusie en merk hoe we je helpen om met meer vertrouwen door ieder angstig moment heen te komen.
